Kompetencje zawodowe to wypadkowa wiedzy, umiejętności i postaw.

Co potrafisz? Jakie masz kompetencje zawodowe?

Kompetencje zawodowe jakimi możemy się pochwalić to jeden z najistotniejszych faktorów przy każdym staraniu się o nową pracę. Jeden z pracodawców miał zwyczaj zadawać podczas rekrutacji pytanie, które zwykle przyprawiało o palpitacje i tak już spłoszone serca: „Co potrafisz?”. Zwykle kandydaci do pracy z zażenowaniem rozglądali się wokoło, bezradnie poszukując pomocy. Najczęściej patrzyli w podłogę i przyglądali się spoconym do niemożliwości dłoniom. Zwykle dukali coś w stylu: „noo, gotować potrafię. I zarządzać ludźmi”. Wystarczało jednak dwa, trzy pytania doprecyzowujące, by znów patrzeć w podłogę lub zaciąć się na wieki. Zdarzało się, że ktoś odpowiadał konkretnie, klarownie i z podniesioną głową, wskazując przykłady świadczące o jego umiejętnościach. Taka osoba na wejściu miała największe szanse, by u nas pracować – szukaliśmy ludzi, którzy wiedzą, z czym przychodzą i kim są.

To pytanie, zadawane w mniej lub bardziej zawoalowany sposób, czeka na każdego, kto szuka pracy lub tę pracę sam kreuje. Gdyby Ciebie dzisiaj ktoś zapytał:

Co potrafisz? jak poradziłbyś sobie z odpowiedzią? Jak znaleźć odpowiedź na to pytanie?

Jak rozeznać nasze kompetencje? Czym są kompetencje zawodowe?

Słowo „kompetencja” ma wiele definicji, ukazujących różne jej aspekty. Najczęściej odnosi się do poziomu wykonywania danej czynności, tego na ile dana osoba jest skuteczna w realizacji zadań bądź na ile jakość wykonywanych przez nią czynności jest bliska wzorcowemu poziomowi (Armstrong). Whiddett i Hollyforde po przeglądzie literatury stwierdzili, że dwa podstawowe elementy wspólne dla większości definicji kompetencji to (cytuję):

  1. Przedstawienie kompetencji w formie opisu zadań lub oczekiwanych efektów działań związanych z określonym stanowiskiem pracy.
  2. Przedstawienie kompetencji w formie opisu behawioralnego, czyli opisu cech danej osoby.

W literaturze miano kompetentnego pracownika zyskuje ten, „który posiadaną wiedzę i umiejętności potrafi wykorzystać w praktycznym działaniu. Sprzyjają temu predyspozycje osobowościowe charakterystyczne dla konkretnych czynności oraz doświadczenie ogólne (życiowe) i specyficzne (zawodowe)” (Walkowiak). Ten sam autor wskazuje na motywację pracowników, oddziałującą na skuteczność działań i przyjmowanie pożądanych postaw wobec współpracowników, przełożonych czy stawianych celów.

Wróćmy jeszcze do źródła tego słowa: w łacinie „competentia” oznaczało posiadanie wiedzy, która umożliwia wydawanie sądu, autorytarnej opinii. Osoba cechująca się tą cechą posiadała odpowiednie doświadczenie, wiedzę i umiejętności, by w danym obszarze wyrokować i wyrażać swoje zdanie – taka osoba była niejako przygotowana do określonych działań czy pełnionej roli. Źródłosłów ukazuje, jak istotną wagę przykładano do bycia prawomocnym w danej dziedzinie, do rozwijania wiedzy o pewnych zagadnieniach. Dopiero gdy weszło się w ich posiadanie, można było wydawać sądy i opinie jako ktoś uznany za kompetentnego.

Kompetencje to wiedza, umiejętności i postawa.

W wielu pozycjach poświęconych pracy odnajdziemy definicję kompetencji w odniesieniu do wiedzy, umiejętności i postawy, jaką reprezentuje człowiek uznany za kompetentnego. To ujęcie najpowszechniejszym i zarazem wymagającym refleksji nad sobą. Przerwij na chwilę czytanie i zastanów się:

  • WIEDZA:

Czy wiesz, co wiesz? Jaką wiedzę posiadasz? Na jakich tematach się znasz na tyle, by móc nazwać się kompetentnym i wydawać sądy w tej sprawie (competentia)?
  • UMIEJĘTNOŚCI:

Na jakie umiejętności przekłada się ta wiedza? Co potrafisz wykonać tak, by nie trzeba było po tobie poprawiać? Co umiesz zrobić od początku do końca? Jakie czynności wykonujesz na takim poziomie, że świat może ci dać uprawnienia do ich wykonywania bez strachu, że kogoś skrzywdzisz?
  • POSTAWA:

Jaka jakość wyróżnia twoje umiejętności? Jeśli umiesz np. pisać raporty, to jaką wartość one reprezentują: są dogłębne, klarowne, posiadają unikalne wnioski? Jaką postawę ty reprezentujesz sam sobą? Jakie cechy posiadasz, które oddziałują na innych? Jaki stosunek przyjmujesz w odniesieniu do posiadanej wiedzy i umiejętności?

Inna kategoryzacja kompetencji

Aby dopełnić obrazu, przedstawimy także często spotykane rozróżnienia kompetencji ze względu na to, czego dotyczą lub w jakich obszarach są wykorzystywane:

  • Kompetencje behawioralne i techniczne (Armstrong)

  • Behawioralne – zwane „kompetencjami miękkimi” określają zachowania potrzebne do uzyskania pożądanych wyników w obszarach pracy zespołowej, komunikacji, przywództwa czy podejmowania decyzji. Są one związane z efektywnością osobistą – sposobem wyznaczania sobie celów, skutecznością w ich realizowaniu. Sa oderwane od kontekstu pracy: nabyte w jednym zespole są łatwe do przeniesienia w innym układzie społecznym.
  • Techniczne – zwane „kompetencjami twardymi” określają wiedzę i umiejętności związane z kontekstem pracy, z rodzajem wykonywanych zadań. Wskazują, co trzeba wiedzieć i co być w stanie zrobić, aby skutecznie odgrywać daną rolę (specyficzne dla roli, działania, obszaru obowiązków).
  • Kompetencje (szczególnie aspekt umiejętności) związane z ludźmi, informacjami i rzeczami (Bolles)

  • Związane z ludźmi – takie, które wykorzystujemy w odniesieniu do społeczeństwa, jak motywowanie, okazywanie wsparcia, doradzanie; a także umiejętności przywódcze i związane z konsekwencją w działaniu. Tę ostatnią grupę autor rozumie jako przywiązanie do szczegółów, postępowanie zgodnie z planem czy instrukcją.
  • Związane z informacjami – do tej grupy zaliczamy umiejętności werbalne, numeryczne, analityczno – logiczne, związane z posługiwaniem się intuicją czy kreatywnym podejściem do pracy.
  • Związane z rzeczami – wszystkie umiejętności i szerzej: kompetencje wykorzystywane w kontakcie z rzeczami, np. manualne, związane ze sprawnością fizyczną, wykorzystywaniem zmysłów, artystyczne.

ZADANIE DLA CIEBIE

Teraz, kiedy już wiesz, czym są kompetencje w ujęciu wiedza – umiejętności – postawa, i czego mogą one dotyczyć, zapraszamy do konkretnego zadania: wypisz 10 swoich kompetencji.
Tylko czy aż? Jaką trudność sprawia ci to zadanie? Wypisujesz je za jednym zamachem, a może potrzebujesz dłuższego namysłu? Przystępujesz do zadania z ochotą, czy odkładasz na nigdy nie nadchodzące „później”?

To, w jaki sposób wypisujesz swoje kompetencje zawodowe i jaki masz do nich stosunek ma konkretne źródła w twoich przekonaniach na ich i swój temat. W kolejnym artykule poprowadzimy cię przez meandry nazywania kompetencji, odnoszenia ich do konkretnych zdarzeń, a także rozumienia ich dynamiki i możliwości ciągłego rozwoju. Niezależnie, czy wypisanie 10 kompetencji idzie ci jak po maśle czy jak po grudzie, odnajdziesz swoją drogę do coraz lepszego rozumienia ich.

Dodatkowo krótka inspirację o nastawieniu i jego roli do tematu kompetencje zawodowe znajdziesz TU.

Jak opisać swoje kompetencje i co zrobić z wiedzą o kompetencjach przeczytasz TU.

LITERATURA:
-Armstrong, M. „Zarządzanie zasobami ludzkimi”, Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2011.
-Bolles, R. „Jakiego koloru jest twój spadochron”, Warszawa: Studio Emka, 2012.
-Walkowiak, R. „Model kompetencji menedżerskich organizacji samorządowych”, Olsztyn: Wydawnictwo UWM., 2004.
-Whiddett S., Hollyforde S. „Modele kompetencyjne w zarządzaniu zasobami ludzkimi”,  Kraków: Oficyna Ekonomiczna, 2003.

Share.

About Author

Poznaj nas! Przedstawiamy się w dziale O NAS! Zapraszamy też do kontaktu!

  • Bardzo rzeczowy artykuł i zachęca do refleksji nas własnymi kompetencjami 🙂

  • Nawet nie wiem co napisać, bardzo się cieszę, że trafiłam na Waszą stronę i będę zaglądać cześciej. Ten artykuł zapisuję w ulubionych, bo już niedługo czeka mnie ponowne szukanie pracy, a wypisanie swoich 10 kompetencji na pewno mi w tym pomoże! Będę czuła się pewniej na rozmowach kwalifikacyjnych. I będe mogła aplikować na stanowiska, o których wcześniej bym nie pomyślała 🙂 Super, wielkie dzięki za artykuł! 🙂

  • Wszystko bardzo zgrabnie ujęte w całość, niestety estety większość osób nie rozumie, że kompetencje zawodowe nie opierają się tylko na papierku ukończonej uczelni.

    • Dlatego o tym piszemy, bo przecież kompetencje nabywamy wszędzie!

?
?

Dopasuj pracę do swoich potrzeb i stylu życia!

Zapisz się na bezpłatny newsletter i otrzymasz podpowiedzi, jak to zrobić.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie podanego adresu e-mail przez job-choice.net dla celów informacyjnych, marketingowych oraz komunikacji związanej z użytkowaniem portalu.

email marketing powered by FreshMail